V4 wraca do gry. Tusk w Bratysławie: zablokujemy wszystko, co podniesie ceny energii
Szczyt w Bratysławie: V4 odzyskuje wspólny głos
W Bratysławie doszło do spotkania premierów państw Grupy Wyszehradzkiej, które potwierdziło, że region wraca do wspólnego działania na forum europejskim. Gospodarzem szczytu był premier Słowacji Robert Fico, a obok niego w rozmowach uczestniczyli premier Polski Donald Tusk, premier Czech Andrej Babiš, premier Węgier Péter Magyar oraz premier Irlandii Micheál Martin. To właśnie Dublin sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, co nadaje spotkaniu dodatkowy ciężar polityczny - Irlandia współkształtuje dziś europejską agendę, w tym harmonogram prac nad przyszłym budżetem wspólnoty.
Polski premier podkreślił, że po okresie osłabienia współpracy w ramach V4 państwa regionu ponownie potrafią wypracowywać wspólne stanowiska. Jego zdaniem solidarność czwórki przekłada się wprost na skuteczność w Brukseli - wtedy, gdy państwa działały razem, udawało się osiągać cele i wzmacniać całą Unię. To przesłanie ma szczególne znaczenie w momencie, gdy Europa mierzy się z presją migracyjną, wysokimi kosztami energii oraz koniecznością uzgodnienia nowej perspektywy finansowej.
"Odbudowujemy prestiż i skuteczność Grupy Wyszehradzkiej, z dobrym skutkiem dla naszych państw i Unii Europejskiej. W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie, osiągaliśmy nasze cele i wzmacnialiśmy Unię jako całość"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zwrócił uwagę, że konsultacje w gronie państw o zdefiniowanych interesach są dziś niezbędne, by skutecznie budować europejską jedność. W jego ocenie siła regionu wynika z umiejętności precyzowania własnych priorytetów i konsekwentnego ich tłumaczenia partnerom w Brukseli.
"To ważne, żebyśmy w tych trudnych czasach konsultowali się w grupach, które mają ambitne cele, zdefiniowane interesy i intencje budowania europejskiej jedności"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Budżet UE musi uwzględnić wysiłek państw granicznych
Jednym z najważniejszych wątków szczytu była kwestia przyszłego budżetu Unii Europejskiej. Donald Tusk jasno zaznaczył, że nowa perspektywa finansowa musi brać pod uwagę szczególny wysiłek państw, które ponoszą odpowiedzialność za ochronę zewnętrznej granicy wspólnoty - w pierwszej kolejności Polski. Warszawa przeznacza obecnie setki milionów złotych rocznie na utrzymanie szczelności wschodniej granicy, co zdaniem premiera powinno znaleźć odzwierciedlenie w unijnych mechanizmach finansowych.
Polski premier przypomniał, że skuteczność działań na granicy przyniosła wymierne efekty - z blisko 20 tys. nielegalnych przekroczeń miesięcznie udało się ograniczyć ich liczbę niemal do zera. To argument, który ma przekonać partnerów europejskich do większego zaangażowania w finansowanie ochrony granic oraz do uznania tego typu działań za część wspólnej polityki bezpieczeństwa.
"Polska płaci obecnie setki milionów złotych, żeby utrzymać szczelność wschodniej granicy. Dlatego przyszły budżet i polityka UE muszą brać pod uwagę wysiłek państw, które chronią zewnętrzną granicę Wspólnoty"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Dzisiaj już nikt nie mówi o nielegalnej migracji na wschodniej granicy. Wiecie dlaczego? Ponieważ z blisko 20 tys. nielegalnych przejść miesięcznie ograniczyliśmy je prawie do zera"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Irlandii Micheál Martin podkreślił, że najbliższe miesiące będą dla Unii okresem trudnym, a priorytetem powinno być jak najszybsze uzgodnienie budżetu. Jego zdaniem Europa potrzebuje dokumentu, który patrzy w przyszłość i pozwala rozwiązywać realne wyzwania stojące przed wspólnotą.
"Europa potrzebuje budżetu, który patrzy w przód – żebyśmy mogli rozwiązywać wyzwania, które stoją przed nami i żeby ta polityka zakończyła się sukcesem"
Micheál Martin, Premier Irlandii
Z kolei premier Słowacji Robert Fico zapowiedział, że państwa V4 będą zabiegać o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej. To kluczowe dla regionów takich jak Warmia i Mazury, gdzie środki unijne od lat wspierają rozwój infrastruktury, rolnictwa i małej przedsiębiorczości.
"Grupa Wyszehradzka znowu żyje i znowu jest zdolna do wyrażania wspólnego stanowiska"
Robert Fico, Premier Słowacji
Ceny energii jako kwestia "być albo nie być"
Drugim filarem rozmów w Bratysławie była polityka energetyczna. Donald Tusk zapowiedział, że państwa V4 zablokują każde rozwiązanie, które mogłoby doprowadzić do wzrostu kosztów energii w regionie. To szczególnie istotne w kontekście ochrony europejskiego przemysłu oraz jego konkurencyjności wobec gospodarek Chin i Stanów Zjednoczonych.
"Zablokujemy wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii. To kwestia być albo nie być całej Unii Europejskiej"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Między bajki możemy włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii będą u nas wyglądały tak, jak w tej chwili"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że ochrona klimatu pozostaje ważnym celem, ale równie istotna jest ochrona unijnego przemysłu i granic. Tylko takie wyważone podejście - zdaniem polskiego rządu - pozwoli zachować konkurencyjność gospodarki wspólnoty i uchroni europejskie firmy przed przenoszeniem produkcji poza kontynent.
W kontekście walki z nielegalną migracją premier Czech Andrej Babiš ocenił, że region V4 jest najbardziej perspektywiczny ze wszystkich regionów Europy, a bezpieczeństwo odgrywa w nim kluczową rolę.
"Każde nasze państwo samo decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować"
Andrej Babiš, Premier Czech
Premier Węgier Péter Magyar zwrócił z kolei uwagę, że siłą Grupy Wyszehradzkiej jest koncentrowanie się na tym, co łączy jej państwa, oraz na obszarach, w których mogą one wspólnie reprezentować swoje interesy.
"Jestem przekonany, że wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa"
Péter Magyar, Premier Węgier
Co to oznacza dla mieszkańców Giżycka i regionu?
Dla mieszkańców Giżycka i całych Warmii i Mazur ustalenia szczytu w Bratysławie mają wymiar bardzo konkretny. Po pierwsze, kwestia cen energii bezpośrednio przekłada się na rachunki gospodarstw domowych, koszty działalności lokalnych firm turystycznych, pensjonatów, stoczni jachtowych i zakładów przetwórstwa rybnego. Jeśli państwom V4 uda się zablokować rozwiązania podnoszące koszty energii, odczują to również mieszkańcy naszego powiatu - zarówno w domowych budżetach, jak i w cennikach usług w sezonie letnim.
Po drugie, walka o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej jest kluczowa dla regionu, w którym wielu mieszkańców utrzymuje się z rolnictwa oraz z działalności okołoturystycznej. Środki unijne od lat wspierają modernizację dróg powiatowych, rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz projekty związane z ochroną jezior mazurskich. Każde cięcie w tych funduszach oznaczałoby wolniejsze inwestycje i mniejsze możliwości rozwoju gmin takich jak Giżycko, Ryn, Węgorzewo czy Wydminy.
Po trzecie, kwestia ochrony wschodniej granicy ma wymiar ogólnokrajowy, ale przekłada się także na poczucie bezpieczeństwa w całym kraju, w tym na Mazurach. Utrzymanie szczelności granicy to nie tylko kwestia polityki migracyjnej, ale także stabilności regionów przygranicznych i przewidywalności dla lokalnych przedsiębiorców. Wreszcie - prezydencja Irlandii w Radzie UE oznacza, że najbliższe miesiące będą kluczowe dla kształtu przyszłego budżetu, a więc i dla tego, jakie pieniądze trafią do województwa warmińsko-mazurskiego w kolejnych latach.
Najważniejsze ustalenia szczytu V4 w Bratysławie
- Spotkanie premierów Polski, Czech, Słowacji i Węgier z premierem Irlandii odbyło się w Bratysławie na zaproszenie Roberta Fico.
- Polska przeznacza obecnie setki milionów złotych rocznie na ochronę wschodniej granicy UE.
- Liczba nielegalnych przekroczeń granicy spadła z blisko 20 tys. miesięcznie niemal do zera.
- Państwa V4 zapowiedziały blokowanie wszelkich rozwiązań podnoszących ceny energii w regionie.
- Priorytetem pozostaje obniżenie cen energii oraz ochrona konkurencyjności europejskiego przemysłu.
- V4 będzie zabiegać o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej w budżecie UE.
- Irlandia sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- Premier Irlandii wskazał na potrzebę jak najszybszego uzgodnienia unijnego budżetu.
Szczyt w Bratysławie potwierdził, że Grupa Wyszehradzka chce wspólnie zabiegać o swoje interesy w kwestiach kluczowych zarówno dla regionu, jak i dla całej Unii Europejskiej. Polska, Czechy, Słowacja i Węgry deklarują, że wzmacniają pozycję i skuteczność V4, nadając jej nową dynamikę. Premier Donald Tusk wyraził nadzieję, że rozwiązania wypracowane w Polsce i w całym regionie - zwłaszcza w zakresie polityki migracyjnej - staną się przykładem dla innych państw europejskich. Najbliższe miesiące, wypełnione negocjacjami budżetowymi pod przewodnictwem Irlandii, pokażą, czy ta zapowiedź znajdzie potwierdzenie w konkretnych decyzjach.